Adreste Türkçe karakter (ı, ş, ğ) sorun çıkarır mı? Google ne diyor?

Bir sayfa adresinde "çağrı-merkezi" mi yazmalı, "cagri-merkezi" mi? Adres çubuğunda ç, ğ ve ı harfleri bir anda %C3%A7 gibi kodlara dönünce bu soru akla geliyor. Bu yazıda Google'ın adres rehberinin ne dediğini, kodların nereden çıktığını ve bir seçimi nasıl tutarlı yaparsınız, onu anlatıyoruz. Rehberi 25 Ekim 2026'da açıp okuduk (son güncelleme 21 Ekim 2026).

Google adreste Türkçe karakter hakkında ne yazıyor?

Google'ın "URL yapısı en iyi uygulamalar" sayfasında üç ilgili madde var:

• Kitlenizin dili. Adreste kitlenizin dilindeki sözcükler kullanılmalı, uygunsa harfleri çevrilmiş sözcükler de olabilir (transliterated words). Örnekleri Almanca ve Japonca.
• Yüzde kodlaması. Siteniz içindeki bağlantılarda (href) ASCII olmayan harfler yüzde kodlamasıyla yazılmalı. Rehberin örneği gemüse sözcüğü: önerilen yazım gem%C3%BCse.
• Büyük küçük harf. Google adresleri büyük küçük harfe duyarlı ele alıyor. /APPLE ve /apple iki ayrı adres sayılıyor. Sunucunuz ikisini aynı sayıyorsa her şeyi tek harf boyuna çevirmeniz öneriliyor.

Rehber, Türkçeden ya da ç, ş, ğ harflerinden ayrıca söz etmiyor. Aşağıdaki Türkçe örnekleri biz çıkardık.

%C4%B1 gibi kodlar nereden çıkıyor?

Türkçe harflerin her biri adreste UTF-8 ile iki bayta karşılık geliyor ve her bayt yüzde işaretiyle yazılıyor:

Örneğin çağrı-merkezi-hizmetleri, Node.js'in encodeURIComponent işleviyle %C3%A7a%C4%9Fr%C4%B1-merkezi-hizmetleri oluyor. Tarayıcı bunu çoğu zaman okunur halde gösteriyor, ama bağlantıyı bir yere yapıştırdığınızda kodlu hali çıkabilir. Bu bir hata sayılmaz, adresin normal yazımı.

Büyük küçük harf tuzağı

Google'ın büyük küçük harf kuralı Türkçede ek bir sorun yaratıyor. Programlama dillerinin varsayılan küçültme işlevi Türkçe kuralları bilmiyor. Node.js 22'de denedik:

• "ISPARTA" varsayılan küçültmede "isparta" çıkıyor. Türkçe kuralıyla yazım "ısparta" olurdu. İki farklı adres demek.
• "İSTANBUL" varsayılan küçültmede i harfinin üstüne birleşik bir nokta ekleyen 9 karakterlik bir dizi veriyor, "istanbul" olmuyor. Türkçe yerel ayarla (toLocaleLowerCase('tr')) ise "istanbul" çıkıyor.

Adresleri bir betik ya da eklenti üretiyorsa (başlıktan adres türeten bir yazılım gibi), sonucun hangi harf boyuyla ve hangi dil kuralıyla üretildiğine bir kez bakın.

Hangi yolu seçmeli?

Google iki yolu da yazıyor. Sıralamada birinin diğerinden üstün olduğunu gösteren bir belge bulamadık. Seçeneklerin pratik farkı:

• A: Yalnız ASCII harfler (cagri-merkezi). Kodlanmış adres çıkmaz, bağlantı yapıştırırken karışıklık azalır. Eski ve yeni adresleri eşlemek de kolay. Biz kendi yazı adreslerimizde bunu kullanıyoruz: sistemimiz adreste yalnız a-z, 0-9 ve tire kabul ediyor.
• B: Türkçe harfli adres (çağrı-merkezi). Kitlenin dilini birebir yansıtıyor. Bağlantıların hepsinde kodlu yazım kullanmanız ve tek bir yazımı seçmeniz gerekiyor.

Hangisini seçerseniz seçin:

1. Tek yazım kullanın. İki yazımı birlikte yayımlarsanız biri öbürüne 301 ile yönlensin. Yönlendirme düzeni için iki dilli site yazımıza bakabilirsiniz.
2. İç bağlantılarda, site haritasında ve canonical etiketinde aynı yazımı kullanın.
3. Adresleri üreten yazılımın harf boyunu Türkçe kurallarına göre denetleyin.
4. Var olan sayfanın adresini değiştirmeden önce yönlendirmeyi planlayın.

Yapay zekâ botlarının bu adreslere nasıl davrandığına dair resmî bir belge bulamadık: doğrulanamadı. Botlar için ayrı bir kural yazmıyoruz.

Sık sorulan sorular